Werken is leuk. En geeft een enorme stoot aan energie. Aan plezier. En aan zelfvertrouwen. Maar de keerzijde is er ook: talloze werknemers krijgen jaarlijks een burn-out. Met alle lichamelijke en psychische gevolgen van dien. "Mensen herkennen zichzelf niet meer".

Een burn-out kenmerkt zich door (emotionele) uitputting. “Er ontstaan klachten waar vaak geen medische oorzaak voor te vinden is”, licht re-integratieconsulent Sandra de Jong van de Maas groep toe. Het Limburgs/Brabants re-integratiebedrijf met vestigingen in Heerlen, Kerkrade, Maastricht, Geleen/Sittard, Roermond, Venlo en Eindhoven legt zich o.a. toe op arbo-dienstverlening, outplacement en re-integratie.

Mensen met een burn-out gaan volgens De Jong ander gedrag vertonen. “Ze zijn prikkelgevoelig, hebben last van stemmingwisselingen, concentratieproblemen en onverschilligheid. En hebben een negatief zelfbeeld. Sommigen worden depressief, zijn angstig. Ontkenning is de grootste valkuil. Zelfs de kleinste handeling kan teveel moeite kosten.” De Jong - voormalig manager in de thuiszorg - kampte zelf jaren terug met een burn-out. “Dit is een extra motivatie geweest om een speciaal programma te maken om mensen met een burn-out te kunnen begeleiden in hun herstel.”

Burn-out klachten zijn werkgerelateerd. “Ze treffen vaak werknemers die langdurig hun eigen grenzen hebben overschreden, en dus roofbouw op lichaam en geest hebben gepleegd”, aldus De Jong. “Ze hebben boven of onder hun kunnen gepresteerd. Of zitten op de verkeerde plek; zijn niet bekwaam voor de functie. Daarnaast neemt de werkdruk de laatste jaren toe. Dat geeft stress.”

De persoonlijkheid van de werknemer speelt ook een belangrijke rol. “Ze hebben moeite om ‘nee’ te zeggen. Zijn perfectionistisch. Voelen zich extreem verantwoordelijk.” Vaak zijn er daarnaast problemen in de privé-sfeer. Zo is hun levenstempo meestal te hoog. “Mensen die op hun werk presteren, moeten thuis vaak ook nog zoveel.” Werknemers dragen hierin hun eigen verantwoordelijkheid. Maar, ook de werkgever heeft volgens De Jong de plicht te zorgen voor een gezond werkklimaat. “Die moet alert zijn op de oorzaken van het verzuim. Er de ogen niet voor sluiten. Op termijn kost dat het bedrijf alleen maar meer geld.”

De oplossing? “Lichaam en geest moeten weer in balans komen”. Haar advies? “Leer goed naar je lichaam luisteren. Leer ‘nee’ te zeggen en wees assertief. Neem tijd voor ontspanning en beweging. Probeer werk en privé beter op elkaar af te stemmen. Misschien is een andere functie in het bedrijf een optie. En vooral ook: accepteer je burn-out, dat is het begin van je genezing. En zie het niet als falen.” Voorkomen is vanzelfsprekend beter. Zonder tijdige en goede begeleiding kan genezing járen duren. De Jong: “Maar uiteindelijk word je er rijker van. Je gaat beter voor jezelf zorgen, maakt andere keuzes. Je leert jezelf beter kennen, en dat is ook veel waard.”